DE FABRIEK
Veel mensen vragen zich af hoe acupunctuur en homeopathie nou eigenlijk werken. De wereld is in twee kampen verdeeld: de gelovers en de cynici. Mensen die er baat bij hebben gehad willen er geen kwaad woord over horen: het heeft geholpen, dus het werkt. De cynici beroepen zich op de bewezen onwetenschappelijkheid van alternatieve geneeswijzen. Deze groep is fanatiek tegen en heeft "harde" argumenten en statistieken. Voor- en tegenstanders vind je onder zowel artsen als leken. Beide kampen hebben gelijk.
Eerst wil ik een ding heel duidelijk zeggen: ik ben geen tegenstander van de "reguliere" medische wetenschap. Integendeel zelfs, ik vind het een groot goed wat medici de afgelopen 100 jaar bereikt hebben. Ik ben opgeleid als regulier arts en zonder die bagage zou ik een goedbedoelend, maar ongeleid projectiel zijn.
Daar waar de grenzen van de reguliere medische wetenschap in zicht komen, begint het terrein van de alternatieven. Daarom is "alternatief" eigenlijk niet zo'n goed woord, beter is om van "additief" - aanvullend - te spreken. In mijn praktijk zie ik vooral mensen die tegen die grenzen van de traditionele westerse wetenschap zijn aangelopen. De "gewone dokter" kan hen niet van hun klachten afhelpen. Als je te horen krijgt: "Sorry, meer kunnen we niet voor u doen, u moet er maar mee leven," dan weet je dat je een grens bereikt hebt.
Net als de reguliere medische wetenschap kent ook de additieve geneeskunde zijn beperkingen. Als medisch leek moet je dus zelf maar uitzoeken voor welke klachten of vragen je het beste waar terecht kunt. Een goede vuistregel is: als je iets mankeert wat weinig te maken heeft met de fijnere besturingssystemen, ga dan naar de gewone dokter. Die kijkt naar je als lichaam, zoals een monteur kijkt naar een auto. Met een lekke band ga je naar de garage en niet terug naar de fabriek.
Maar als er dingen mis zijn die niet met een "mechanische" blik te achterhalen zijn en niet met een pil of een ingreep te herstellen zijn, dan moet er iemand aan te pas komen die verstand heeft van de dieperliggende programmering. De gewone medicus ziet een mens meer als een machine, de alternatieve meer als een proces. Voor de een bestaat de wereld uit materie, voor de ander bestaat alles uit energie (ook de materie dus!).
In mijn vakgebied gaan we ervan uit dat lichaam en geest onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn en dat zowel lichaam als geest non-stop aangemaakt, onderhouden en aangestuurd worden. Dat is een permanent proces waarin wel eens hapert. Die hapering manifesteert zich eerst op fijnstoffelijk niveau (stemmingen, gedragsreacties, gedachtepatronen) en pas in laatste instantie als fysiek probleem. In plaats van de symptomen op het fysieke vlak te bestrijden, grijpt de energetische geneeskunde een niveau hoger in: daar waar de problemen ooit ontstaan zijn en dat is vaak op het vlak van de energie, het niveau waar het proces aangestuurd wordt.
Een vergelijking met een fabriek verduidelijkt het beeld. In de fabriek zijn er drie lagen bezig om het eindproduct te maken. Om te beginnen zijn daar de productiemedewerkers, die de verschillende onderdelen maken en het eindproduct ik elkaar zetten. Zij worden aangestuurd door het management team. Dat zijn de sleutelfiguren in de organisatie die ervoor zorgen dat afdelingen samenwerken en dat de productie soepel en onverstoord plaats kan vinden. Ze lossen zoveel mogelijk problemen op en bewaken de voortgang. Zij zijn verantwoording verschuldigd aan de directie. Dat is de hoogste laag van de fabriek, waar de koers uitgezet wordt en de strategie wordt bepaald.
De laag van de productiewerkers is het fysieke regelsysteem. In de mens wordt deze laag vertegenwoordigd door allerlei regelstoffen zoals hormonen en signaalstoffen in het bloed, in het weefselvocht en in het zenuwstelsel. Storingen van de fysieke regelsystemen ontstaan behalve door genetische oorzaken (aanleg) ook door traumata, infecties en vergiftigingen, o.a. uit het milieu en de voeding.
De laag van het middel management is de energetische laag. Vooral in de Chinees medische traditie is deze laag millennia lang nauwkeurig bestudeerd. De Westerse geneeskunde houdt zich niet of nauwelijks met deze laag bezig, die beperkt zich tot de fysieke "werkvloer". Iedereen die wel eens in een fabriek of ander bedrijf gewerkt heeft weet dat veel problemen niet op de vloer ontstaan en opgelost moeten worden, maar dat de ellende zich vaak tussen afdelingen en afdelingshoofden afspeelt (waar dan de werknemers door belemmerd kunnen worden). In de Chinese traditie, waartoe de acupunctuur behoort, worden verkeerd gehanteerde emoties als de ultieme oorzaak van ziekte gezien.
Ook binnen de directie kan het goed fout zijn. Sterker nog, de ervaring leert dat daar misschien wel de grootste beperkingen vandaan komen. Die lui aan de top blokkeren vaak de hele boel. Wat de directie voor de fabriek is, is het bewustzijn voor de mens. Dit is de laag waar gedachten en overtuigingen gemaakt, onderhouden en aangestuurd worden. De Indiase geneeskunde en filosofie zijn vooral gespecialiseerd in deze laag. Chakra's zijn in feite clusters van gedachten en overtuigingen.
Problemen in de bewustzijnslaag werken door naar de energielaag en tenslotte naar de fysieke laag. Storingen die in de fysieke laag ontstaan zijn, kan je vaak op dat niveau oplossen. Dat is waar de Westerse geneeskunde sterk staat. Maar als de problemen "van boven" gekomen zijn, moet je ze daar ook oplossen. Dat is niet het domein van de harde, fysieke wetenschap. Maar hoe onwetenschappelijk ook, zo werkt het. Om de werkvloer te dienen, pak ik als "health manager" vooral de managers en directieleden stevig aan.