TOBBEN
Dokter, u zult me wel een raar geval vinden. Als patiënten hun verhaal zo beginnen, weet ik vaak al hoe laat het is. "Ik zit gek in elkaar" is een openingszin die graag gebruikt wordt door mensen met een miltenergie probleem. Maar laat ik niet voorbarig zijn en eerst luisteren naar de klacht van deze meneer.
Voor me zit een patiënt met hoofdpijn. Hij vertelt dat hij geplaagd wordt door een zeurende pijn in zijn hoofd, die maar dreint en dreint. De plaats van de pijn kan hij niet goed aanwijzen. "Hier ongeveer" zegt hij en wijst zijn hele hoofd aan. Wel geeft hij aan dat het aanvoelt alsof er een strakke band om zijn hoofd zit. Als het gesprek eenmaal op gang is, hoef ik eigenlijk geen vragen meer te stellen. Zonder verdere aanmoediging vertelt de man een lang verhaal totdat ik hem onderbreek omdat ik intussen wel genoeg weet.
Behalve hoofdpijn klaagt de patiënt ook over storingen van het maagdarmkanaal. Hij heeft vaak een vol, zeurderig gevoel in zijn buik. Alsof de boel niet goed verteerd wordt. Hij kan me tot in detail vertellen hoe zijn ontlasting eruit ziet en hoe dat volgens hem verband houdt met wat hij eet en drinkt. Hij let goed op zijn dieet, maar desondanks blijft dat opgeblazen gevoel in zijn buik. Zelf denkt hij dat het komt door overmatige gasvorming. Over zijn buikklachten maakt hij zich meer zorgen dan over zijn hoofdpijn, ook al heeft ie meer last van het laatste.
Als ik hem onderzoek, blijkt mijn eerste indruk juist geweest zijn. Een typisch geval van verstoorde miltenergie. Aan de slag dus met mijn attributen. Na een paar behandelingen zijn de lichamelijke klachten duidelijk verbeterd. Maar, zoals wel vaker gebeurt, heeft de patiënt de indruk dat er "nog meer" zit wat ook behandeld moet worden. Acupunctuur heeft om de een of andere reden als bij-effect dat mensen na gaan denken over hoe ze in elkaar zitten. En daarbij tot inzichten komen over zichzelf die diepe indruk maken.
Deze patiënt vertelt dat hij het gevoel heeft dat er in zijn jeugd iets gebeurd is dat hij niet goed verwerkt heeft. Ik vraag hem of hij weet welke gebeurtenis dat geweest kan zijn. Zonder aarzeling vertelt hij over de ziekte van zijn vader toen hij 13 jaar oud was. Zijn vader leed aan darmkanker, waar hij vrij snel na de eerste diagnose aan overleden is. Mijn patiënt beseft opeens dat hij daar een soort vage angst voor het lichamelijke aan over gehouden heeft. Dit verhaal biedt mij een mooie opening om hem te helpen bij zijn verdere bewustwording over zijn geblokkeerde miltenergie.
Ik begin mijn uitleg zoals altijd met wat achtergrondinformatie over de Chinese geneeskunde. Daar ligt zoals ik al eerder verteld heb, altijd een emotie ten grondslag aan de lichamelijke problemen. In het geval van de miltenergie is die emotie tobben. De emotie op zich is niet ziekmakend. Als je de emotie tobben op de juiste manier ervaart, dan wordt de energiestroom maar even verstoord, om zich direct daarna weer te herstellen. Het gaat pas fout als je weerstand biedt aan de emotie. Als je weigert de emotie te ervaren daar waar hij optreedt: in het lichaam. Tobben is in eerste instantie een zuiver lichamelijke sensatie.
Tobben voelt als een zwaar en vol gevoel in je lijf. Er gebeurt iets om je omgeving wat bij jou die sensatie oproept en dat voelt in het lijf als vol, zwaar en krachteloos. Dat voelt niet prettig. En dus bieden mensen weerstand aan die emotie. Ze willen hem niet ervaren en vluchten uit hun lijf met hun aandacht, naar het hoofd. Daar wordt er een "verhaal" gemaakt van de emotie. Zo ontstaat het mentale gedrag dat wij normaal gesproken bedoelen als we het over tobben hebben.
De ziekte en dood van de vader op een gevoelige leeftijd was mogelijkerwijs de gebeurtenis die bij mijn patiënt de weerstand op de lichamelijke emotie tobben heeft opgeroepen. Weerstand leidt tot blokkering van de energie. De miltenergie in dit geval, die onder andere de vochthuishouding in het lichaam reguleert. Geblokkeerde miltenergie leidt vaak tot blokkering van de watercirculatie. De vrije doorstroming van het water in het lichaam raakt ergens in het lichaam verstopt. Water dat te lang stilstaat verandert volgens de Chinese leer in slijm en etter. Typische aandoeningen die bij miltenergie problemen horen zijn dan ook klachten zoals diarree, indigestie, bijholteproblemen, slijmvorming in de luchtwegen, maar ook aderverkalking, aambeien, spataderen, witte vloed en sommige soorten reuma.
De klachten van deze patiënt van het spijsverteringsstelsel en het volle gevoel in zijn hoofd, passen helemaal in het plaatje. Als arts let je ook op de manier waarop iemand zijn klachten omschrijft. Milttypes gebruiken vaak termen als: zwaar, vol gevoel, alsof er iets bekneld zit, alsof er een band omheen zit, alsof het niet doorloopt, alsof het helemaal vol is.
Je kan ook letten op persoonlijkheidsaspecten die kenmerkend zijn voor miltenergie blokkades. Het zijn mensen die erg analytisch ingesteld zijn, zich goed kunnen concentreren op iets kleins, die veel nadenken over de grote lijnen in hun leven. Mensen met een miltblokkade praten veel. Hun verhalen hebben een opmerkelijke kleur. Ze vertellen je graag hun problemen en jij - als luisteraar - verdiept je in wat ze vertellen. Voor je gevoel kom je dan met zijn tweeën tot een oplossing. Ze zeggen ook, OK dat is goed en je denkt dat het probleem is opgelost. Maar na vijf minuten beginnen ze weer van voor af aan. Alsof er nooit iets is besproken tussen jullie.
Milttypes kunnen enorme zeurpieten zijn. Alsmaar voort en verder over de problemen en probleempjes waarmee ze worstelen, steeds dezelfde of kleine variaties op het thema. Ze zijn totaal niet in oplossingen geïnteresseerd. Gefascineerd als ze zijn door de dramatiek van hun beslommeringen, willen ze niks liever dan daar zo lang en uitvoerig mogelijk over praten. Je doet ze een enorm plezier door als publiek te dienen terwijl ze het object van hun getob van steeds weer een andere kant bekijken en analyseren.
Op het moment dat de verstoring van de miltenergie tot lichamelijke klachten of vaste gedragspatronen (zeg maar karakter) heeft geleid, heeft de blokkade al een hele tijd bestaan. Voorkomen is beter dan genezen. Het inzicht dat aan alle ellende een verkeerd omgaan met een emotie ligt, kan een enorme doorbraak beteken. De oplossing en preventie ligt ook op dat niveau.
Als je schokkende ervaringen opdoet, die iets in zich hebben dat moeilijk te begrijpen is, dan roept dat een angst op voor iets dat vaag is. Dat kan de lichamelijke sensatie oproepen van volte, zwaarte en krachteloosheid die de Chinezen tobben noemen. Duw dat gevoel niet weg, maar ervaar het op het lichamelijke niveau. Richt je aandacht er bewust op. Maak er geen verhaal in je hoofd van. Als je er zo mee omgaat, dan brandt de emotie terplekke op en kan de energie vervolgens weer vrij doorstromen.
Als je weerstand biedt en het tobben een mentaal proces maakt, dan blokkeert de miltenergie. Als je lang wacht met de lichamelijke ervaring van de emotie, dan parkeer je hem in je lijf en blijft de emotie in je hoofd rondzingen. In het mentale vlak kan een emotie niet opbranden, dat kan alleen op het niveau waar hij ontstaan is. Je zet dus de boel op slot en als je die situatie laat voort bestaan, leidt de blokkade van de energie over de jaren tot patronen die zich steeds dieper in je systeem vastzetten. Totdat je lichaam om aandacht voor de problemen gaat schreeuwen. Je wordt ziek en moet dus de tijd en rust nemen om ernaar te kijken. Zoals altijd kan je zelf veel doen om ontstane problemen te verhelpen of - beter nog - ze te voorkomen. Volgende week dus de spoedcursus "Stoppen met tobben".