Kernpunt, juli 1998

Auriculo en chakraís 1

door A.F. van Gelder, arts

In de moderne ooracupunctuur of auriculotherapie bestaat een toenemende belangstelling voor niet-westerse geneeskunde, in casu de traditionele Chinese en Indiase geneeskunde. In dit artikel wordt de rol beschreven van de chakraís in de pijnbeleving. Het begrip "chakra instabiliteit" wordt behandeld in relatie tot ooracupunctuur en homeopathische middelen.  

Oor Correspondentie Punten (OCPís) en functionele punten
Op de oorschelp is het menselijk lichaam geprojecteerd. De ooracupunctuur zoals we die nu kennen heeft zich ontwikkeld vanuit een eenvoudig reflexsysteem waarbij op de oorschelp puntvormige gebiedjes behandeld worden die overeenkomen met de anatomische lokalisatie van een bepaalde klacht. Bij met name pijnklachten ziet men vaak verbluffende effecten, zoals een pijnreductie die binnen enkele minuten op kan treden. Men noemt dergelijke punten OCP's (Oor Correspondentie Punten). De verdere ontwikkeling in de auriculotherapie is vooral verlopen via twee trajecten, namelijk het zoeken naar causale relaties en de meervoudige projectie. Om met het laatste te beginnen, het bleek dat er minstens drie projecties van het menselijke lichaam op het oor aanwezig zijn die gerelateerd zijn aan de actualiteit van de klacht. Deze uitbreiding heeft natuurlijk consequenties voor het OCP. De tweede onderzoekslijn behelst de causale relaties. Natuurlijk leeft bij iedere onderzoeker een aantal vragen: Hoe komt een bepaald probleem tot stand, wat is de diepere oorzaak of de achtergrond? Welke belemmeringen voor de genezing zijn er? Deze vragen staan natuurlijk in het licht van de therapie; als deze vragen beantwoord zijn, is de kans op een blijvend therapieresultaat natuurlijk veel en veel groter.  

Er zijn in principe twee soorten causale punten op het oor te vinden. In de eerste plaats zijn dat anatomische "ketting"-relaties, te denken valt bijvoorbeeld aan hoofdpijn op basis van gal-lever storingen en hoofdpijn door cervicale artrose. Of iets meer ingewikkeld, duizeligheid op basis van een vertebralis insufficiŽntie.  

Ten tweede vindt men op het oor behalve de OCP's die altijd anatomische referenties zijn, punten die een functie vertegenwoordigen. Men noemt een dergelijk punt een functioneel punt, dat wil zeggen een oorlokalisatie die een functie of meer precies een regelsysteem reflecteert. Het is met name het laatste dat in de auriculotherapie een stormachtige ontwikkeling heeft doorgemaakt, mede door de ontdekking van een diagnostisch polssignaal, de VAS (Vasculair Autonoom Signaal).

 

Figuur 1: De belangrijkste anatomische projectie


Regelsystemen
Behalve de pure anatomie zijn er regelsystemen, die alles wat er in en met het lichaam en geest plaatsvindt, moeten regelen. Er zijn zowel kleine lokaal werkende als grote algemeen werkende systemen. De grote regelsystemen in de westerse traditie zijn het zenuwstelsel en het hormonale stelsel, in de oosterse traditie zijn dat de energievelden en de chakra's.

In de auriculo wordt veelvuldig gebruik gemaakt van de regelsystemen om gestoorde anatomische en functionele waarden te corrigeren. Het totaal van de regelkringen is een samenhangend geheel, waarin bovendien een zekere hiŽrarchie bestaat. De fysisch-chemische en energetische systemen blijken ondergeschikt te zijn aan het regelsysteem waarbinnen de chakra's centraal staan.  

Chakra's
De ervaring op het gebied van pathologische processen in relatie tot de chakra's, die men heeft in de auriculo, sluit qua theorievorming het beste aan bij het ideeŽngoed van de Kundalini Yoga. Daarin wordt een uitvoerige beschrijving gegeven van de chakra's en hun functies, zodanig dat disfunctioneren en de pathologische consequenties zich laten afleiden.
In de Kundalini Yoga gaat men uit van het paradigma dat de natuur, inclusief de mens een product is van universeel bewustzijn; bewustzijn an sich dat nog geen vorm en functie heeft aangenomen, bewustzijn dat ongedefinieerd is. Veel gebruikte synoniemen daarvoor zijn kosmisch bewustzijn en collectief bewustzijn. Behalve dat de Kundalini Yoga zich bezighoudt met de ervaring van dat oorspronkelijk bewustzijn en de integratie van zulke ervaringen in het dagelijkse leven, bezit de Kundalini Yoga ook een adequate omschrijving van de transformatie van bewustzijn in de veelvormige werkelijkheid, van ongedefinieerd bewustzijn naar gedefinieerd bewustzijn.

De chakra's spelen daarbij een belangrijke rol. De chakra's fungeren namelijk als zeven centra die bewustzijn omzetten in vorm (materie) en energie, het zijn dus plastisch gezien een soort transformatorhuisjes. Eik chakra vervult daarbinnen zijn eigen taak, zodat eik chakra verantwoordelijk is voor een deel van het lichaam als bouwwerk, een deel van de lichaamsfuncties en een deel van de psyche.

 

 
Figuur 2: Functie van een chakra   


De overgang van bewustzijn naar stof en energie is een permanent proces. Dus zullen, vanaf het moment dat een chakra zijn transformerende rol niet goed uitvoert, storingen ontstaan op stoffelijk en energetisch niveau. Deze storingen zijn redelijk chakra-specifiek, zodat men aan de hand van het soort storing, het chakra kan afleiden dat voor die problemen verantwoordelijk is.

Hoewel er natuurlijk allerlei overlappingen zijn, kan je stellen dat storingen op het stoffelijke niveau het domein vormen van de Westerse geneeskunde en storingen op energetisch niveau het domein zijn van de Chinese geneeskunde. De chakra's staan boven de stof en de energie, waardoor zij een supra-niveau vertegenwoordigen dat beide geneeskundige systemen met elkaar verbindt.

 

 
Figuur 3: Disfunctie van een chakra   


Tussen ongedifferentieerd bewustzijn en de harde materie zit een aantal stappen, waarin de chakra's een belangrijke rol spelen. Chakra's zijn bewustzijns-centra die al gedefinieerd zijn, niet als materie of energie, maar als gedachten.

De relatie tussen bewustzijn en gedachten is de volgende. Een gedachte is een beweging in het bewustzijn, een rimpeling of een golf In India spreken ze van vritti's of wervelingen. Een complex van samenhangende gedachten vormt een chakra. Er zijn zeven hoofdchakra's, die zeven gedachtenvelden vertegenwoordigen. Samen vormen de zeven gedachtencomplexen een persoonsgebonden bewustzijn, het persoonlijke bewustzijn. Eik van de gedachtenvelden vormt een sluis waardoor het bewustzijn stroomt en zich verder concretiseert in energie en materie.

Als een dergelijk gedachtenveld harmonieus is in zichzelf en harmonisch ten opzichte van de andere chakra's, zal dat een gunstige invloed hebben op het vervolg van het scheppingsproces. Een disharmonisch chakra zal de scheppende kracht belemmeren en storingen in de hiŽrarchisch lagere regionen van de schepping veroorzaken. In dit model is de sleutel gegeven die de interactie beschrijft tussen de persoonlijkheid of het ego en de stoffelijke en energetische kenmerken van iemand.

Voor allerlei uiteenlopende storingen worden de chakra's in de auriculo gebruikt. Het kan daarbij gaan om typisch westers-medische problematiek, maar ook om energetische storingen. Bovendien kan men binnen deze deelgebieden nog verschillende soorten storingen onderscheiden. In dit artikel wordt het therapeutisch gebruik van de chakra's in relatie tot de pijnbehandeling toegelicht.

Wordt vervolgd